Jak żyć smacznie i zdrowo
bez soli?
kalkulator
Wyrzuć Solniczkę

Ciekawostki

Symbolika soli
Od zarania dziejów wiadomo, że sól jest niezbędna do życia i ma właściwości konserwujące. Jej znaczenie i symbolika rozwijały się przez wieki, dzięki czemu dzisiaj wiemy, że:
  • Przez całe wieki ludzie używali soli jako głównego środka utrwalającego żywność, zwłaszcza mięso i ryby.
  • W starożytnym Egipcie stosowano ją do balsamowania zwłok.
  • W starożytnej Grecji zwyczaj ofiarowywania soli stanowił gest gościnności.
  • Dawni Rzymianie z kolei dawali noworodkom sól, wierząc, że ta zapewnia mądrość.
  • W średniowieczu z kolei sól służyła m.in. jako lekarstwo na różne schorzenia.
  • Dawniej sól pełniła także funkcję pieniądza – w starożytności zdarzało się, że stanowiła ona formę wynagrodzenia dla żołnierzy. Od łacińskiego słowa sal (sól) pochodzi między innymi angielskie słowo salary (wynagrodzenie) czy francuskie solde (zapłata).
  • Dla współczesnego człowieka łatwo dostępna sól kojarzy się przede wszystkim z przyprawą. Kiedyś jednak należała ona do produktów niezwykle cennych i pożądanych. Kto miał do niej dostęp, posiadał również pieniądze i władzę.
  • Ze względu na skojarzenie z morzem (źródło wszelkiego życia), sól uznawana była za symbol życia i oczyszczenia. Dzielenie się chlebem i solą, ma symbolizować przyjaźń i$nbsp;braterstwo (nadal silna tradycja).


Kopalnie soli
Najbardziej znana, najstarsza i największa w Polsce kopalnia soli znajduje się w Wieliczce pod Krakowem. Wpisana do rejestru zabytków, na listę światowego dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego oraz pomników historii Polski, w 2007 r. uznana za jeden z siedmiu cudów Polski. Inne polskie kopalnie soli to Bochnia i Kłodawa. Wycieczka do kopalni, szcególnie do Wieliczki pozwoli zapoznać się z 1000-letnią historią wydobywania soli i związanymi z tym tradycjami, kulturą i sztuką. Jest to niezwykły pokaz płaskorzeźb, rzeźb, świątyń i sal poświęconych znanych postaciom. Oprócz walorów turystycznych jest to także znany ośrodek leczniczy. W tradycji ludowej dobry duch kopalni to Skarbnik, a patronką kopalni soli jest św. Kinga.

Groty solne
Od wieków powszechnie wiedziano, że osoby pracujące w kopalniach soli, mimo ciężkiego wysiłku i trudnych warunków nie chorują na choroby układu oddechowego. Wytłumaczenie nasuwa się samo – sól musi mieć właściwości lecznicze, a szczegółowo mówiąc - właściwości te posiada powietrze nasycone suchym aerozolem NaCl. Leczenie solą czyli galoterapia (haloterapia) (grec. "halos" - sól) znane jest od starożytności. Już w tedy lekarze zalecali chorym wdychanie morskiego powietrza czy też środki kosmetyczne i medykamenty na bazie soli. Nie bez przyczyny "wyjeżdżano do wód" – właśnie po to, aby wdychać morskie zasolone powietrze. Dzisiaj natomiast dużym powodzeniem cieszą się "groty solne" (szczególnie te z solą z Morza Martwego) albo seanse lecznicze oferowane w kopalniach soli (Wieliczka, Kłodawa) i tężnie (Ciechocinek).

Powietrze w jaskiniach solnych zawiera:
  • jod (odpowiedzialny za prawidłowe funkcjonowanie tarczycy, która zarządza przemianą materii i reguluje wagę),
  • wapń (wzmacnia odporność organizmu, łagodzi podrażnienia oraz reguluje funkcje układu krwionośnego),
  • magnez (działa antystresowo, wywiera pozytywny wpływ na układ sercowo – naczyniowy),
  • potas, sód i chlorki (korzystnie wpływają na funkcje serca i poprawiają ukrwienie skóry),
  • żelazo (jest niezbędnym składnikiem hemoglobiny),
  • miedź (działa przeciwgrzybicznie, wpływa na syntezę hemoglobiny oraz na gruczoły wydzielania wewnętrznego np. przysadkę lub tarczycę),
  • selen (spowalnia proces starzenia się skóry). Specyficzny mikroklimat jaskini solnej może wspomagać leczenie takich chorób jak:
  • niedoczynność tarczycy,
  • choroby dróg oddechowych - nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani, stany zapalne zatok, astma oskrzelowa, przewlekłe zapalenie oskrzeli i płuc, pylica płuc,
  • schorzenia dermatologiczne - zapalenie skóry, łuszczyca, trądzik,
  • alergie i uczulenia,
  • schorzenia naczyniowo-sercowe - niewydolność krążenia, stany pozawałowe, nadciśnienie,
  • schorzenia przewodu pokarmowego - wrzody żołądka i dwunastnicy, nieżyty żołądka, nietypowe zapalenie jelita grubego, choroba Crohna,
  • choroby psychosomatyczne: nerwice, depresje, przemęczenie, kłopoty z koncentracją, spadek odporności na stres.


Sól w kosmetyce
Pewnie nie bez powodu Afrodyta, grecka bogini piękna, wyszła z morskich, słonych fal i piany u wybrzeży Cypru. Są dowody na to, że Kleopatra uchodząca za jedną z najpiękniejszych kobiet starożytności, korzystała z kosmetyków przygotowanych z wody morskiej. Współczesna kosmetologia w ogromnym stopniu wykorzystuje dobroczynne działanie soli na naszą skórę. Sól morska pomaga w usuwaniu zanieczyszczeń i martwych komórek. Napina i wygładza skórę, pomaga w odchudzaniu i walce z cellulitem. Słone kąpiele wzmacniają drobne naczynia krwionośne, poprawiają krążenie krwi, regulują równowagę kwasowo-zasadową skóry, podnoszą odporność na infekcje, likwidują obrzęki i chronią skórę przed wolnymi rodnikami.

Lampy solne
Lampa solna to nic innego jak wydrążona bryłka soli, podgrzewana elektrycznie lub świeczką. Jest ona naturalnym jonizatorem powietrza - wzbogaca je w jony ujemne, neutralizując szkodliwe działanie elektromagnetyczne, a tym samym przeciwdziała niekorzystnej jonizacji dodatniej. Dlaczego jest ona niezdrowa? Ponieważ nadmiar jonów dodatnich, wytwarzanych przez otaczający nas sprzęt - odbiorniki RTV, komputery, klimatyzatory, grzejniki, kuchenki mikrofalowe i płyty grzejne oraz dym papierosowy i kurz - tworzy tzw. smog elektryczny, który bardzo niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie.

Podgrzewanie kryształków soli w lampie sprawia, że ulatniają się one, wzbogacając powietrze w pierwiastki jodu, magnezu, potasu, wapnia, selenu i bromu. W ten sposób wspomagają leczenie astmy, dróg oddechowych, alergii, nadciśnienia, reumatyzmu, nadczynności tarczycy oraz działają odprężająco, wyciszają i łagodzą napięcie, zwiększają siły witalne i poprawiają koncentrację. Tworzą relaksujący nastrój i powodują uczucie spokoju, odpoczynku i wyciszenia. W latach 90. XX w. lampy solne były produkowane tylko z soli polskiej, wydobywanej w Kopalni Soli w Kłodawie, która była (i nadal jest) jedynym producentem pomarańczowych brył solnych w Europie. Obecnie na rynku dostępne są również lampy pochodzące z soli pakistańskiej i irańskiej.


Rzeźby z soli
Sól może odgrywać ważną rolę w projektach artystycznych jako surowiec dla rzeźbierzy. Najpopularniejsze znane to rzeźba Mikołaja Kopernika (powstała z okazji 500-lecia urodzin znanego astronoma), św. Kingi czy Jana Pawła II w koplni soli w Wieliczce.


Sól w literaturze
Motyw soli pojawiał się w utworach wielu pisarzy i poetów różnych epok. Najczęściej jako symbol życia, oczyszczenia, sensu istnienia, szlachetności, czystości itp. Znajdziemy go u tak sławnych jak: Josef Conrad, Antoni Czechow, Hans Christian Andersen czy Jan Brzechwa.
Tekst przygotowała dietetyk Joanna Anna Walczak z Poradni Dietetycznej ARSEDO
Jak pozbyć się solniczki? Zniszcz solniczkę, pomożesz chorym dzieciom!
Jak wykorzystać sól nie tylko w kuchni?
Nakręć krótki film o tym, jak pozbyć się solniczki